Postmortale afscheidsfotografie

Postmortale afscheidsfotografie

Hoe ik erbij kom om hier iets over te schrijven en waarom ik op zoek ben gegaan naar postmortale afscheidsfotografie. Wat heeft het met mijn vak als afscheidsfotograaf te maken?  Je leest het hier: 

Regelmatig vragen mensen mij of ik ook mensen fotografeer die overleden zijn (= postmortem of postmortale afscheidsfotografie).  Dat doe ik zeker in overleg met en op wens van de familie. Foto's van de opbaring en het afscheid nemen helpen in het rouwproces. 

 Post-mortem of postmortale (afscheids)fotografie betekent letterlijk: na de dood.

Mensen vinden het vaak toch wel wat vreemd en ongemakkelijk of soms ook eng. Maar als ik uitleg waarom deze foto's belangrijk zijn, begrijpen ze het beter en vinden ze het vaak ook wel een mooi idee.

postmortale foto

Laatst kreeg ik een oude postmortale foto waarop een vrouw is afgebeeld. Deze foto kwam uit een fotoalbum die was gekocht op een rommelmarkt in België. De vrouw op de foto lag opgebaard met haar handen gevouwen en om haar handen was een rozenkrans gelegd.

Dit beeld raakte me. Ik vond het 
prachtig maar de foto riep tegelijk veel vragen bij me op zoals  hoe deze foto op de rommelmarkt terecht was gekomen en of de vrouw nog familie had en weten ze wel dat deze foto nog in het fotoalbum zat?

De foto uit het fotoboek:

Serene foto

Wie was deze vrouw? Had ze kinderen? Een man? Ouders? Broers en zussen? Waaraan is ze gestorven?

Welke betekenis heeft de foto voor de familie gehad?

Ondanks de verdrietige gebeurtenis vind ik het een serene foto, het straalt rust en vrede uit.                           Zou de familie dit ook zo hebben ervaren?

Ik ging op zoek want als 
afscheidsfotograaf wilde ik natuurlijk meer weten over deze postmortale foto.  Uit welk jaar zou deze foto ongeveer zijn? 

Werden er vroeger vaak postmortale foto's gemaakt? Vaker dan nu?

Over deze foto heb ik niet veel kunnen vinden maar wel ontdekte ik meer over postmortale afscheidsfotografie.


Tastbare herinnering

Met de uitvinding van de fotografie (in 1839) werd het maken van een tastbare herinnering voor veel mensen toegankelijk. Voor die tijd waren er alleen de portretschilderijen maar dit konden de meeste mensen niet betalen.

In de 19e eeuw stierven veel kinderen en vaak meerdere kinderen uit een gezin. De menselijke behoefte om een tastbare herinnering te bewaren, zorgde voor de opkomst van de postmortale fotografie. Voor de ouders was het post-mortem portret vaak de enige foto die ze van hun kind hadden.


Foto's werden ingekleurd in de postmortale afscheidsfotografie

Kinderen die overleden waren, werden alleen op de foto gezet maar vaak ook met de ouders en met broertjes en zusjes. Soms werden ze zo gefotografeerd dat het leek alsof ze sliepen maar vaak werd er ook alles aan gedaan om het kind zo op de foto te zetten alsof het nog leefde. Ze werden rechtop gezet op een stoel of een bank met de ogen open. Als de ogen gesloten waren tekende de fotograaf de ogen open en hij kleurde de wangen roze.


Postmortale fotografie: gewoon 'even' omhoog houden

Er zijn foto’s waarop kinderen, maar ook volwassenen, staand of zittend afgebeeld worden en dan rechtop gehouden worden met behulp van standaards. Als er geen standaards waren, was het ook geen probleem, want dan werd de overledene ‘gewoon’ omhoog gehouden door degenen die naast hem stonden.

Meisjes-op-hun-sterfbed-postmortem-fotografie-Afscheidsfotografie-uitvaartfotografie-Ilja-Verstraten.jpeg

Meisjes op hun sterfbed. De fotograaf heeft de wangen roze gekleurd. Deze foto komt uit:
‘Beyond the dark veil, Post mortem & mourning photography from the Thanatos Archive’.

Bed of uitvaartkist

Later werden postmortale foto’s gemaakt waarop de overledene te zien is terwijl hij of zij opgebaard ligt in een uitvaartkist of op een bed. Dat is het beeld hoe wij het kennen. Soms werd de uitvaartkist rechtop gezet. In Nederland kennen we vaker de opbaring in de uitvaartkist terwijl we in België vaker de opbaring op een bed zien. 


Familie die niet aanwezig kan zijn bij de begrafenis

Toen de fotografie zich meer ontwikkelde, konden mensen meerdere afdrukken laten maken die gestuurd werden naar familie die ver weg woonden en niet bij de begrafenis aanwezig konden zijn. Nu is dat vaak ook nog één van de redenen om foto’s van de uitvaart te laten maken.


Onthoofde portretten in de Victoriaanse tijd

Victoriaanse tijd (1839 – 1901): onthoofde portretten

De meest
macabere vorm van fotografie, uit de Victoriaanse tijd, was die van de onthoofde portretten. De fotograaf deed dat door meerdere negatieven in één foto te combineren. Op deze manier maakte hij foto’s die er levensecht en schokkend uitzagen.


De fotograaf Samuel Kay Balbirnie zette in 1878 een advertentie in de krant met de tekst: “Onthoofde foto’s met mannen en vrouwen
wiens hoofden in hun schoot zweven.”


Ondanks dat de Victoriaanse tijd bekend staat als
preuts en met strenge regels zorgde deze vorm van fotografie voor opmerkelijke, soms hilarische maar macabere beelden.

Onthoofde-portretten-Victoriaanse-postmortemfotografie-Ilja-Verstraten-afscheidsfotograaf-herinneringsfotograaf-Zeeland

Onthoofde portretten uit de Victoriaanse post-mortem fotografie.                                                                                                           Foto: Pictures in Time

Taboe

Na de Tweede wereldoorlog werd post-mortem fotografie een taboe. Mensen stopten hun verdriet weg. Letterlijk en figuurlijk. Over emoties werd niet meer gepraat.


Postmortale fotografie helpt in het rouwproces 

Tegenwoordig is er weer meer belangstelling voor postmortale fotografie. Dat is een goede ontwikkeling want deze foto’s kunnen helpen om met het verdriet om te kunnen gaan. 


Champagne en mentholsigaretten

Deze macabere vorm van afscheidsfotografie was niet alleen iets van vroeger. De Puerto Ricaanse bokser Christopher Rivera werd in 2014, na zijn dood, door zijn vrienden in bokskleren in de ring gezet om nog één keer met hem op de foto te kunnen gaan.

Of Miriam “Mae Mae” Burbank. Zij werd in 2014, tijdens de rouwdienst, aan een tafel gezet, met een biertje en een mentholsigaret in haar hand. Om zo te laten zien dat ze ‘full of life’ was.

De dood van Mickey Easterling, ook in 2014, was zoals ze geleefd had: groots en meeslepend, volledig in de make-up, met een grote roze boa en een champagneglas in haar hand. Dit wilde ze zelf zo en liet dit lang voor haar dood al vastleggen. Haar dochter had hier geen enkel probleem mee. Ze vond het een leuke manier om te zeggen dat het feest voorbij was.

Christopher-Rivera-Postmortem-fotografie-met-vrienden-in-de-boksring-Ilja-Verstraten-afscheidsfotograaf-uitvaartfotograaf-Zeeland.jpeg

Post-mortem foto van bokser Christopher Rivera.
Na zijn dood nog één keer op de foto met zijn vrienden in de boksring.

Wat vind jij van postmortale fotografie?

Zie jij wat postmortale afscheidsfotografie voor je kan betekenen?

Wil je meer weten over hoe en waarom ik als
afscheidsfotograaf postmortem foto's maak? (niet op bovenstaande manier). Neem dan contact met met op.

Lees hier waarom foto's van de opbaring en het afscheid nemen waardevol zijn en kunnen helpen in het rouwproces

Bronnen:
www.gowiththevlo.nl
https://isgeschiedenis.nl/nieuws/onthoofde-portretten-uit-de-victoriaanse-fotografie


Tags

afscheidsfotograaf, afscheidsfotograaf Zuid-Holland, afscheidsfotografie, afscheidsfotografie België, afscheidsfotografie Brabant, afscheidsfotografie Vlaanderen, afscheidsfotografie Zeeland, herinneringsfotograaf, opbaring, postmortale fotografie, postmortem fotografie, rouwfotograaf, rouwfotograaf België, rouwfotograaf Brabant, rouwfotograaf Vlaanderen, rouwfotograaf Zeeland, rouwfotograaf Zuid-Holland, rouwfotografie, uitvaartfotograaf, uitvaartfotograaf België, uitvaartfotograaf Zeeland, uitvaartfotografie, uitvaartfotografie Brabant, uitvaartfotografie Vlaanderen


Misschien vind je dit ook leuk:

Insert Image

Hoe ik uit de kast kwam

Insert Image

Waarom een fotograaf inhuren?

Reageer op dit bericht:

Your email address will not be published. Required fields are marked

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}